روششناسی سنجش پایبندی
مدل شواهد وزندار (بیزی)
هر رویداد یک «شاهد» دربارهٔ پایبندی به یکی از ۱۴ بند تفاهم است. کارشناس برای هر رویداد یک «نسبت احتمالی» (Likelihood Ratio یا LR) تعیین میکند و وزن شاهد بهصورت قطعی از آن محاسبه میشود:
- LR کوچکتر از ۱ ← وزن مثبت ← شاهد به نفع پایبندی
- LR برابر ۱ ← وزن صفر ← شاهد خنثی
- LR بزرگتر از ۱ ← وزن منفی ← شاهد به نفع نقض
نمونهٔ تبدیل LR به وزن
| LR | وزن (W) | جهت |
|---|---|---|
| 0.01 | +2.00 | تأیید قوی |
| 0.1 | +1.00 | تمایل به تأیید |
| 1 | 0.00 | خنثی |
| 2 | -0.30 | تمایل به نقض |
| 50 | -1.70 | نقض قوی |
از وزن شواهد تا درصد پایبندی
وزن همهٔ شواهد با هم جمع میشود و «وزن تجمعی» (CW) را میسازد؛ این سیگنالِ اصلیِ نمودار روند در طول زمان است.
اما برای نمایش درصد ۰ تا ۱۰۰، بهجای جمع از میانگین وزن هر شاهد (w̄) استفاده میشود؛ زیرا جمعِ خام با انباشت شواهد خیلی زود به ۰٪ یا ۱۰۰٪ اشباع میشود. برای نمونه میانگینِ ۰ معادل ۵۰٪، +۱ حدود ۹۱٪ و −۱ حدود ۹٪ است.
این درصد بهصورت زنده و جداگانه برای هر بند، هر طرف و کل توافق روی مجموعهشواهدِ همان بخش محاسبه میشود. بنابراین «سلامت کلی توافق» میانگینِ جهتِ همهٔ شواهد است (نه میانگینِ دو طرف)؛ و چون مجموعهشواهدِ هر طرف متفاوت است، این عدد میتواند از پایبندی هر طرف کمتر یا بیشتر باشد.
تجمیع در چهار سطح: بند، بُعد، طرف و کل
یک رویداد میتواند به چند بند لینک شود؛ بنابراین مهم است بدانید هر امتیاز دقیقاً روی کدام مجموعهشواهد محاسبه میشود:
- امتیاز هر بند: هر رویدادِ لینکشده، وزن کاملش را به همان بند میدهد. رویدادی که چند بند را نقض میکند، برای هر یک از آن بندها یک شاهد کامل است.
- امتیاز هر بُعد (ستون راهبردی): میانگینِ امتیاز بندها نیست؛ وزن و تعداد شواهدِ همهٔ بندهای آن بُعد روی هم ریخته میشود و میانگین از کل گرفته میشود. در نتیجه رویدادی که به چند بند از یک بُعد لینک شده، به ازای هر لینک یک بار در میانگین آن بُعد شمرده میشود — یعنی رویدادهای چندبندی در بُعد خود اثر بیشتری دارند (بهعنوان شواهدِ مرکزیتر آن بُعد).
- امتیاز هر طرف (ایران / آمریکا): هر رویداد فارغ از تعداد بندهایش فقط یک بار شمرده میشود، بر اساس طرفِ منتسب. رویدادهای «هر دو طرف» در امتیاز هر دو لحاظ میشوند.
- سلامت کلی توافق: میانگین وزنِ همهٔ شواهد منتشرشده، هر کدام دقیقاً یک بار — نه میانگین دو طرف و نه میانگین بندها.
دو پیامد این طراحی: (۱) چون گیجها از میانگین استفاده میکنند، این شاخص «میانگین جهت شواهد» است نه احتمال تجمعی — تعداد زیاد شواهدِ همجهت قطعیت را بالا نمیبرد، فقط جهت میانگین را نشان میدهد. (۲) شواهد باید مستقل ثبت شوند؛ ثبت چند خبرِ تکراری از یک واقعهٔ واحد، اثر آن واقعه را به همان نسبت چند برابر میکند.
انتساب اقدامات متحدان
اقدام هر متحد به طرف معاهدهای که از آن حمایت میکند نسبت داده میشود: